Το ελληνικό περιβάλλον επιστήμης και έρευνας βιώνει μια κατάσταση ουσιαστικού μετασχηματισμού, όπου η ακαδημαϊκή ποιότητα συναντάται με την τεχνολογική πρωτοπορία και την διεθνοποίηση. Ξεκινώντας από τα ερευνητικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης μέχρι τις νεοφυείς startups που αναδύονται σε όλη τη επικράτεια, η Ελλάδα παράγει γνώσεις με παγκόσμια εμβέλεια. Σε αυτό το σημείο θα βρείτε τα πιο τελευταία γεγονότα, βήμα-βήμα οδηγίες και εξειδικευμένες υποδείξεις για επιστήμονες, φοιτητές, επιχειρηματίες και κάθε ενδιαφερόμενο ενημερώνεται τι συμβαίνει στον τομέα της επιστήμης και της έρευνας στην Ελλάδα.

Η Παρούσα Κατάσταση της Επιστημονικής Έρευνας στην Ελλάδα

Η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά μεταξύ στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μεγάλο αριθμό επιστημονικών δημοσιεύσεων ανά κάτοικο. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει την έντονη ερευνητική παράδοση των πανεπιστημίων και των δημόσιων ερευνητικών κέντρων. Με βάση τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, η παραγωγή ελληνικών άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά έχει ανέβει κατά περίπου είκοσι τοις εκατό μέσα στην τελευταία δεκαετία, με βάση στις επιστήμες υγείας, τη μηχανική και την πληροφορική. Ταυτόχρονα, η συμμετοχή σε διεθνείς συμπράξεις, όπως τα προγράμματα CERN και ESA, ενδυναμώνει την απήχηση της ελληνικής έρευνας.

Ωστόσο, η χρηματοδότηση εξακολουθεί να είναι ένα απ’ τα μεγαλύτερα εμπόδια. Οι εθνικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη ως ποσοστό του ΑΕΠ συνεχίζουν να κινούνται κάτω απ’ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και παρουσιάζουν ανοδική τάση χάρη σε στοχευμένες ενέργειες του κράτους και πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Σε αυτό το πεδίο, τα ανταγωνιστικά προγράμματα του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) και οι δράσεις του ΕΣΠΑ έχουν καθοριστικό ρόλο στη βιωσιμότητα ερευνητικών ομάδων. Η στροφή προς τη βασική έρευνα και η καλλιέργεια νέων ερευνητών αποτελούν προτεραιότητα για να αναχαιτιστεί το επιστημονικό brain drain.

Σε θεσμικό επίπεδο, η ίδρυση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και η ενίσχυση των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας στα πανεπιστήμια διευκολύνουν τη σύνδεση της έρευνας με την αγορά. Παράλληλα, η λειτουργία του Elevate Greece ως επίσημης πλατφόρμας για νεοφυείς επιχειρήσεις βασισμένες στην έρευνα χτίζει ένα οικοσύστημα όπου η επιστημονική γνώση μπορεί να μετουσιωθεί σε βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες. Το συνολικό τοπίο αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα διαθέτει το ανθρώπινο κεφάλαιο και τις υποδομές, όμως χρειάζεται σταθερή πολιτική βούληση για να εξελιχθεί παραπέρα η ανάπτυξη.

Ψηφιακή Μετάβαση και Ελεύθερη Επιστήμη στην Ελλάδα

Υποδομές και Δίκτυα και Πολιτικές Ανοικτής Πρόσβασης

Η μετάβαση στην ανοικτή επιστήμη δεν συνιστά απλώς μια τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, αλλά μια βαθιά αλλαγή κουλτούρας για την ελληνική ερευνητική κοινότητα. Η χώρα διαθέτει πλέον την Εθνική Πολιτική Ανοικτής Επιστήμης, η οποία δεσμεύει τους ερευνητές που χρηματοδοτούνται από το ΕΛΙΔΕΚ να υποβάλλουν τις δημοσιεύσεις και τα δεδομένα τους σε αδειοδοτημένα αποθετήρια. Το Αποθετήριο Ελληνικών Επιστημονικών Δημοσιεύσεων «Ήφαιστος» και τα ιδρυματιinά αποθετήρια των πανεπιστημίων συλλέγουν χιλιάδες τεκμήρια, ενώ η πλατφόρμα OpenAIRE παρέχει σύνδεση με ευρωπαϊκές υποδομές cloud.

Η υλοποίηση του του Εθνικού Σχεδίου για την Ανοικτή Επιστήμη περιλαμβάνει την ανάπτυξη του Εθνικού Υπολογιστικού Νέφους για την Ανοικτή Επιστήμη, το οποίο παρέχει εικονικούς χώρους εργασίας και σύγχρονες υπηρεσίες ανάλυσης μεγάλων δεδομένων. Τα ερευνητικά κέντρα που συμμετέχουν, όπως το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και το Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων «Αθηνά», είναι σε θέση να διαχειρίζονται ευαίσθητα δεδομένα σε ασφαλές περιβάλλον, σεβόμενα τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Αυτή η υποδομή δημιουργεί νέες προοπτικές για συνεγασίες σε θέματα δημόσιας υγείας, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής.

Διαχειριστικές Πρακτικές Ερευνητικών Δεδομένων και Δεξιότητες και Γνώσεις

Παρά τις υποδομές, η διαδικασία της διαχείρισης ερευνητικών δεδομένων μένει ανομοιογενής μεταξύ των επιστημονικών πεδίων https://speleologicalsociety.gr/. Οι ανθρωπιστικές επιστήμες, για παράδειγμα, έχουν κάνει σημαντινά βήματα με ψηφιακές βιβλιοθήκες και γεωχωρικά δεδομένα αρχαιολογικών χώρων, ενώ στις κοινωνικές επιστήμες η κουλτούρα ανοικτών δεδομένων παραμένει ακόμη περιορισμένη. Η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας υλοποιεί τακτινά προγράμματα κατάρτισης για τη σύνταξη Σχεδίων Διαχείρισης Δεδομένων (DMPs), τα οποία πλέον είναι υποχρεωτικό παραδοτέο σε πολλές ευρωπαϊκές προκηρύξεις. Οι ερευνητές που επενδύουν χρόνο στην εκμάθηση αυτών των εργαλείων ενισχύουν την αναπαραγωγιμότητα και την απήχηση της δουλειάς τους.

Πώς να Εξασφαλίσετε Χρηματοδότηση για Έρευνα: Χρήσιμος Οδηγός

Η εύρεση οικονομικών πόρων είναι το βάση για κάθε ερευνητική προσπάθεια στην Ελλάδα. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία κατηγοριοποιούνται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: τα εθνικά προγράμματα που επιβλέπουν το ΕΛΙΔΕΚ και η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί όπως το Horizon Europe και τα ιδιωτικά κεφάλαια από επιχειρηματικά κεφάλαια ή εταιρικές συνεγασίες. Η ανάδειξη της κατάλληλης πηγής βασίζεται από το στάδιο ωριμότητας του έργου, τον τομέα της έρευνας και το αν ο φορέας είναι ακαδημαϊκό ίδρυμα, Μεσαία επιχείρηση ή μεμονωμένος ερευνητής.

Τοπικές Πηγές Χρηματοδότησης

Το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) είναι ο βασικός εθνικός φορέας χρηματοδότησης της βασικής έρευνας. Μέσω των τακτικών προκηρύξεων για ερευνητικά έργα, διδακτορικές υποτροφίες και ενίσχυση μεταδιδακτόρων, διοχετεύει σημαντινά κονδύλια στην επιστημονική κοινότητα. Οι δράσεις του ΕΣΠΑ, από την άλλη πλευρά, αντιμετωπίζουν πιο στοχευμένες ανάγκες, όπως η αναβάθμιση υποδομών, η δημιουργία θυρίδων καινοτομίας στις περιφέρειες και η δικτύωση ερευνητικών φορέων με επιχειρήσεις. Οι προκηρύξεις ανακοινώνονται τακτικά στη Διαύγεια και στις ιστοσελίδες των διαχειριστικών αρχών.

Κοινοτικά και Διεθνή Προγράμματα

Το Horizon Europe παραμένει το σημαντικότερο πολυετές σχέδιο χρηματοδότησης έρευνας στον κόσμο, με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 95 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι ελληνικοί φορείς έχουν αξιοσημείωτη παρουσία, ιδιαίτερα στους πυλώνες «Επιστημονική Αριστεία» και «Παγκόσμιες Προκλήσεις». Για επιτυχή συμμετοχή, οι ερευνητές πρέπει να ξεκινούν με έγκαιρη αναζήτηση αναζήτηση εταίρων μέσω του δικτύου Enterprise Europe Network Hellas και να εκμεταλλεύονται τις υπηρεσίες υποστήριξης που προσφέρει το ΕΚΤ. Οι ερευνητικές υποτροφίες Marie Skłodowska-Curie αποτελούν επίσης ελκυστική επιλογή για κινητικότητα και επανένταξη Ελλήνων επιστημόνων που εργάζονται στο εξωτερικό.

Ιδιωτική Χρηματοδότηση και Επιχειρηματικού τύπου Κεφάλαια

Για ερευνητικά αποτελέσματα που βρίσκονται κοντά στην αγορά, τα επενδυτικά σχήματα επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital) που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, όπως το Uni.Fund και το Metavallon, έχουν αυξήσει τις τοποθετήσεις σε τεχνοβλαστούς. Επιπλέον, μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις στηρίζουν την ανοικτή καινοτομία μέσω προγραμμάτων εταιρικής χορηγίας, όπως ο διαγωνισμός «Ιnnovation in Action» της εταιρείας ΤΙΤΑΝ, που χρηματοδοτεί πιλοτικές εφαρμογές βιομηχανικής έρευνας. Οι ερευνητικές ομάδες πρέπει να έχουν σαφές επιχειρηματικό μοντέλο και απόδειξη της αρχικής ιδέας για να κερδίσουν τέτοιου είδους χρηματοδότηση.

Για να αυξήσετε τις πιθανότητες επιτυχίας σε οποιαδήποτε πηγή χρηματοδότησης, ακολουθούν μερικά πρακτικά βήματα:

• Δημιουργήστε έναν λεπτομερή φάκελο με το επιστημονικό βιογραφικό, τις εργασίες και τα σημαντικά αποτελέσματα της ομάδας.
• Ελέγξτε τις ιστοσελίδες της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας και του ΕΛΙΔΕΚ για προσεχείς προσκλήσεις.
• Συμμετέχετε σε πληροφοριακές συναντήσεις και εργαστήρια συγγραφής προτάσεων που οργανώνουν το ΕΚΤ και τα γραφεία σύνδεσης των πανεπιστημίων.
• Ψάξτε ξένους συνεργάτες τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από την καταληκτική ημερομηνία λήξης μιας μεγάλης πρόσκλησης του Horizon Europe.
• Συντάξτε ένα ξεκάθαρο πρόγραμμα διοίκησης στοιχείων και πνευματικών δικαιωμάτων από τα πρώιμα στάδια της πρότασης.

Πρωτοπορία και Μεταφορά Τεχνολογίας: Από το Εργαστήριο στην Αγορά

Οργανισμοί και Υποδομές Υποστήριξης

Η μετατροπή της επιστημονικής γνώσης σε εμπορική και κοινωνική αξία είναι κεντρικό ζητούμενο για το ελληνικό σύστημα. Τα τελευταία χρόνια, οι Θυρίδες Υποστήριξης Καινοτομίας των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων έχουν γίνει κέντρα διασύνδεσης, παρέχοντας νομική υποστήριξη για διπλώματα ευρεσιτεχνίας, υπηρεσίες κατάρτισης και πρόσβαση σε δικτυώσεις επενδυτών. Η πλατφόρμα Elevate Greece απαριθμεί πλέον πάνω από ογδόντα πιστοποιημένες νεοφυείς επιχειρήσεις που προέρχονται από ερευνητικά εργαστήρια, καλύπτοντας τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η αγροτεχνολογία και η βιοϊατρική.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι εταιρείες-τεχνοβλαστοί που προέκυψαν από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) στην Κρήτη. Πολλές απ’ αυτές δραστηριοποιούνται στη φωτονική και στα προηγμένα υλικά, διαθέτοντας ήδη προσελκύσει ξένα κεφάλαια. Οι χώροι συνεργασίας (co-working spaces) που φιλοξενούν ερευνητικές ομάδες δίπλα σε επιχειρήσεις, όπως το Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης, επιταχύνουν την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και δημιουργούν συνθήκες ώστε να γεννηθούν λύσεις σε πραγματικά προβλήματα.

Εμπόδια και Χρήσιμες Συμβουλές

Ένα απ’ τα συχνότερα εμπόδια που συναντούν οι ερευνητές στην Ελλάδα είναι η ελλιπής κουλτούρα επιχειρηματικότητας εντός των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Πολλοί νέοι επιστήμονες δε γνωρίζουν πώς να συντάξουν ένα επιχειρηματικό πλάνο ή πώς να προστατέψουν την πνευματική ιδιοκτησία. Γι’ αυτό, γίνονται όλο και πιο δημοφιλή τα προγράμματα mentoring, όπως οι δράσεις του προγράμματος «Γέφυρες Γνώσης και Συνεργασίας» που υλοποιεί το ΕΚΤ, οι οποίες φέρνουν σε επαφή ερευνητές με έμπειρους μέντορες από την αγορά. Η συμμετοχή σε εθνικούς διαγωνισμούς καινοτομίας, όπως ο Φοιτητικός Διαγωνισμός Καινοτομίας του ΕΜΠ, βοηθά επίσης τις ομάδες να ελέγξουν τις ιδέες τους και να πάρουν τα πρώτα σχόλια.

Επιστημονικές Ειδήσεις και Ανακαλύψεις που Καθορίζουν το Μέλλον

Οι πρόσφατοι μήνες έφεραν σημαντικές επιστημονικές επιτυχίες με ελληνική υπογραφή. Ερευνητικές ομάδες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου σχεδίασαν ένα νέο βιοαποδομήσιμο υλικό συσκευασίας από υπολείμματα ελαιοτριβείων, ελαχιστοποιώντας δραστικά τη χρήση πλαστικών μίας χρήσης. Την ίδια στιγμή, στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, επιστήμονες σημείωσαν πρόοδο στην ανάπτυξη εξατομικευμένων ανοσοθεραπειών για τον καρκίνο του παγκρέατος, χρησιμοποιώντας τεχνολογία CRISPR για την τροποποίηση ανοσοκυττάρων. Αυτές οι ανακαλύψεις δεν είναι μεμονωμένα γεγονότα, αλλά μέρος μιας ευρύτερης τάσης ενίσχυσης της εφαρμοσμένης έρευνας στη χώρα.

Στον τομέα του διαστήματος, η ελληνική συμμετοχή μέσω του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού κερδίζει συνεχώς έδαφος. Πρόσφατα, μια κοινοπραξία ελληνικών εταιρειών και πανεπιστημίων ανέλαβε την ανάπτυξη ενός καινοτόμου συστήματος θερμικής προστασίας για δορυφόρους, στο πλαίσιο ευρωπαϊκού προγράμματος. the best source Εντωμεταξύ, η εγκατάσταση του πρώτου ιδιωτικού κέντρου ψηφιακής καινοτομίας στην Πάτρα, εστιασμένου σε τεχνολογίες blockchain για εφοδιαστικές αλυσίδες, δείχνει πώς η έρευνα στην πληροφορική βρίσκει άμεση βιομηχανική εφαρμογή. Οι ειδήσεις από το μέτωπο της κλιματικής αλλαγής —όπου ερευνητές του ΕΛΚΕΘΕ παρακολουθούν την οξίνιση των ελληνικών θαλασσών με νέα αυτόνομα οχήματα— υπογραμμίζουν τη ζωτική σημασία της περιβαλλοντικής επιστήμης.

Σε θεσμικό επίπεδο, η ανακοίνωση της δημιουργίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Τεχνητής Νοημοσύνης, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, φιλοδοξεί να γίνει σημείο αναφοράς για τη βασική και εφαρμοσμένη έρευνα στην τεχνητή νοημοσύνη. Το ινστιτούτο αναμένεται να προσελκύσει Έλληνες ερευνητές της διασποράς και να δημιουργήσει λύσεις στην υγεία, τη γεωργία και τη δημόσια διοίκηση. Από την άλλη, το Εθνικό Δίκτυο Ιατρικής Ακριβείας συνεχίζει τη συλλογή γονιδιωματικών δεδομένων, θέτοντας τις βάσεις για μια νέα εποχή στην πρόληψη και θεραπεία ασθενειών με βάση τα γενετικά προφίλ του ελληνικού πληθυσμού. Αυτές οι ειδήσεις συνοψίζουν τον δυναμισμό που χαρακτηρίζει σήμερα την ελληνική επιστήμη.

Η Σημασία των Ερευνητικών Ιδρυμάτων και Πανεπιστημίων στο Ελληνικό Οικοσύστημα

Τα ελληνικά πανεπιστήμια και τα δημόσια ερευνητικά κέντρα συνιστούν τον πυρήνα της παραγωγής νέας γνώσης. Ιδρύματα όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης δεν είναι αποκλειστικά εκπαιδευτικοί οργανισμοί αλλά και σημαντικοί ερευνητικοί πυλώνες με εκατοντάδες χρηματοδοτούμενα έργα, διεθνείς δημοσιεύσεις και δίκτυα συνεργασιών. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται το ΕΜΠ με έντονη δραστηριότητα στη μηχανική και την ενέργεια, και το Πανεπιστήμιο Κρήτης που διακρίνεται στη βιολογία και την ιατρική, συχνά σε στενή συνεργασία με το ΙΤΕ.

Πέρα από τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας προσφέρουν ειδική τεχνογνωσία. Το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος διαθέτει πρωτοποριακές εγκαταστάσεις στη νανοτεχνολογία και την πυρηνική φυσική, ενώ το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών παρακολουθεί σεισμούς, κλίμα και διαστημικό καιρό με δίκτυα αισθητήρων σε όλη τη χώρα. Το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) συμβάλλει σε ζητήματα αλιείας και προστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος, σχεδιάζοντας παράλληλα καινοτόμες πλατφόρμες παρατήρησης. Αυτά τα κέντρα λειτουργούν ως γέφυρες ανάμεσα στη βασική έρευνα και την εφαρμογή, βοηθώντας την ελληνική βιομηχανία και δημόσια πολιτική.

Για τη νέα γενιά ερευνητών, η συνεγασία με τέτοιους φορείς συχνά σημαίνει δυνατότητα σε μοναδικό εξοπλισμό και διεπιστημονικές ομάδες. Προγράμματα όπως το «Υποτροφίες Εξειδίκευσης σε Ερευνητινά Κέντρα» που οργανώνει το Ίδρυμα Μποδοσάκη δίνουν τη δυνατότητα σε μεταπτυχιακούς φοιτητές να εργαστούν πάνω σε πραγματικά προβλήματα υπό την επίβλεψη καταξιωμένων επιστημόνων. Η επιλογή ενός φορέα για διδακτορική έρευνα πρέπει να βασίζεται όχι μόνο στη φήμη αλλά και στην υλικοτεχνική υποδομή, την ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα και την ύπαρξη δομών υποστήριξης, όπως γραφεία διασύνδεσης και μονάδες καινοτομίας.

Ερωτήσεις και Απαντήσεις

Ποιοι θεωρούνται οι βασικοί φορείς χρηματοδότησης της έρευνας στην Ελλάδα;

Οι κύριες πηγές είναι το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) για βασική έρευνα και υποτροφίες, τα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ που διοικεί η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, καθώς και το ευρωπαϊκό προγραμμα Horizon Europe. Επιπλέον, ιδιωτικά κεφάλαια όπως το Uni.Fund και εταιρικές χορηγίες συμπληρώνουν το χρηματοδοτικό περιβάλλον, ιδιαίτερα για ώριμες ερευνητικές ιδέες με εμπορική προοπτική.

Με ποιον τρόπο μπορώ να εγγραφώ στην πλατφόρμα Elevate Greece;

Η εγγραφή γίνεται μέσω της επίσημης ιστοσελίδας elevate.gov.gr. Χρειάζεται να είναι κανείς νεοφυής επιχείρηση με έδρα την Ελλάδα που δημιουργείται από ερευνητικό φορέα ή έχει συνεργασία με πανεπιστήμιο. Οι υποψήφιοι καταθέτουν τα απαραίτητα νομικά έγγραφα, μια σύντομη περίληψη της καινοτομίας και στοιχεία για την ομάδα. Μετά από αξιολόγηση, η πιστοποίηση προσφέρει πρόσβαση σε φοροαπαλλαγές, δικτύωση και πρόσθετη χρηματοδότηση.

Ποιο είναι το Σχέδιο Διαχείρισης Δεδομένων και πότε είναι υποχρεωτικό;

Το Σχέδιο Διαχείρισης Δεδομένων (Data Management Plan) είναι ένα κείμενο που αναλύει πώς τα ερευνητικά δεδομένα θα συγκεντρωθούν, δομηθούν, διατηρηθούν και δημοσιοποιηθούν κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας ενός έργου. Είναι υποχρεωτικό για όλα τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Horizon Europe και για πολλά εθνικά προγράμματα του ΕΛΙΔΕΚ. Η δημιουργία του απαιτεί τη χρήση εξειδικευμένων προτύπων και λογισμικού, και κατά κανόνα ενισχύεται από τις βιβλιοθήκες των πανεπιστημίων.

Ποιες ελληνικά ιδρύματα διακρίνονται στη διεθνή κατάταξη για την έρευνα;

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το ΕΜΠ και το Πανεπιστήμιο Κρήτης βρίσκονται συχνά στις κορυφαίες θέσεις των διεθνών κατατάξεων για τον αριθμό δημοσιεύσεων και την επιστημονική απήχηση. Ερευνητικά κέντρα όπως το ΙΤΕ, το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και το ΕΛΚΕΘΕ έχουν επίσης υψηλή αναγνώριση σε εξειδικευμένους τομείς όπως η φωτονική, η θαλάσσια βιολογία και η νανοτεχνολογία.

Με ποιο τρόπο μπορούν οι νέοι ερευνητές να εντοπίσουν διδακτορικές υποτροφίες στην Ελλάδα;

Οι περισσότερες από τις υποτροφίες προκηρύσσονται από το ΕΛΙΔΕΚ μέσω του προγράμματος «Υποτροφίες ΕΛΙΔΕΚ για Υποψήφιους Διδάκτορες» και από τις κοσμητείες των πανεπιστημίων. Οι ενδιαφερόμενοι υποψήφιοι πρέπει να επισκέπτονται τις σελίδες των τμημάτων και του ΕΛΙΔΕΚ, να έχουν ένα δυνατό ερευνητικό βιογραφικό και να έχουν βρει την ερευνητική ομάδα υποδοχής. Διαφορετικά, μπορούν να συμμετάσχουν σε έργα Horizon Europe που επιλέγουν υποψήφιους διδάκτορες μέσω των δράσεων Marie Skłodowska-Curie.

Ποιες αποτελούν οι βασικές προαπαιτούμενα για να συμμετάσχω σε ένα σχέδιο του Horizon Europe;

Χρειάζεται η σύσταση κοινοπραξίας με τουλάχιστο τρεις ξεχωριστούς εταίρους από διάφορες χώρες μέλη της ΕΕ ή συνδεδεμένες χώρες. Οι προτάσεις πρέπει να ανταποκρίνονται ακριβώς στις θεματικές ενότητες της ετήσιας ανακοίνωσης και να κατατίθενται μέσω της πλατφόρμας Funding & Tenders. Η ομάδα πρέπει να έχει πρόσθετη τεχνογνωσία, ρεαλιστικό προϋπολογισμό προϋπολογισμό και σχέδιο εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων, ενώ η οργανωτική υποστήριξη από το γραφείο μεταφοράς τεχνολογίας πολλές φορές καθίσταται αποφασιστική.

Τι αποτελεί το Εθνικό Δίκτυο Ιατρικής Ακριβείας και ποιος μπορεί να ενταχθεί;

Πρόκειται για μια δομή που στοχεύει στη δημιουργία μιας βάσης γονιδιωματικών και κλινικών δεδομένων του ελληνικού πληθυσμού, ώστε να αναπτυχθούν προληπτικοί δείκτες και εξατομικευμένες θεραπείες. Η συμμετοχή καλύπτει κατά κύριο λόγο ερευνητικά νοσοκομεία, πανεπιστημιακές κλινικές και εξειδικευμένα ερευνητικά κέντρα που καταγράφουν δεδομένα μετά από συγκατάθεση ασθενών. Οι φορείς που θέλουν να ενταχθούν πρέπει να ικανοποιούν τα πρωτόκολλα ποιότητας και βιοηθικής της συντονιστικής επιτροπής.